Przejdź do głównej treści Przejdź do wyszukiwarki
Szkoła Podstawowa im. M. Kopernika w Grabiu

O instytucji

 

ROK 1894

 

Jak wynika z zachowanej kroniki, historia naszej szkoły rozpoczęła się w roku 1894, kiedy to właściciel Grabia Uznańskiego Aleksander Skrzyński podarował grunt pod budynek szkoły. Aleksander Skrzyński, był kolejnym właścicielem Grabia, które wcześniej znajdowało się w posiadaniu właścicieli Uznańskiego a później Grabskiego, od których pochodzi nazwa miejscowości.

Powstała szkoła była jednoklasowa a jej pierwszym dyrektorem został pan Józef Rosiek.

W roku 1906 dobudowano drugą salę, a szkołę zmieniono na dwuklasową.

Z kart kroniki czytamy „później donajęto izbę na salę szkolną u gospodarza Andrzeja Sotoły w Grabiu i zamieniono na szkołę 3 klasową”.

Od roku 1914 szkoła funkcjonowała jako dwuklasowa mieszana.

 

 

W zachowanej metryce szkolnej można przeczytać, że pierwsi uczniowie rozpoczęli naukę w tutejszej szkole w roku szkolnym 1896/1897.

Wspomniane metryki przedstawiają nie tylko szkolne ale i dalsze losy ówczesnych uczniów. Wielu spośród nich nie ukończyło szkoły z powodu odejścia na służbę, emigracji za ocean, jest również odnotowany przypadek ucznia, który zginął od kuli rosyjskiej w 1914 roku.

 

Kolejnym zachowanym dokumentem jest „Katalog klasowy wraz z wykazem klasyfikacyjnym” z roku szkolnego 1910/1911.

Z dokumentu wynika między innymi, że ocenie podlegała pilność, która mogła być oceniona jako wytrwała, zadowalająca, dostateczna, niejednostajna, oraz mała. Interesujące są również oceny zachowania uczniów szczególnie najwyższa czyli chwalebna.

 

Rok 1914

 

Na kolejnych kartach kroniki znajduje się następujący zapis:

„Za czasów istnienia szkoły tutejszej – najważniejszym faktem dziejowym była wojna światowa roku 1914, rozpoczęta mobilizacją, która sprowadziła straszny zamęt i żałość na ludność tutejszej wsi. Przemarsz wojsk austriackich, później moskiewskich i niemieckich dał się we znaki nie tylko ludności – ale jedynej instytucji wychowawczej w owym czasie – to jest szkole, którą użyto w nagłej potrzebie na szpital dla rannych żołnierzy.

Budynek szkolny i terytorium na którym stoi, skutkiem tego bardzo ucierpiały.

Lecz kiedy nastąpiło zmartwychwstanie Rzeczpospolitej Polskiej, niejedni wychowankowie tej szkoły wzięli czynny udział w odrodzeniu naszej Ojczyzny i zaznaczyli krwią i życiem patriotyzm, który wynieśli w swej młodości z obecnej szkoły”.

 

Rok 1925

 

W roku 1925 z inicjatywy kierownika szkoły Józefa Wasyliszyna odrestaurowany został budynek szkoły tak z zewnątrz, jak wewnątrz. Przyozdobiono go „ Orłem polskim” i tablicą z napisem „ Szkoła w Grabiu”. W czasie ceremonii poświęcenia Orła polskiego, której przewodniczył ksiądz Józef Dańkowski, padły następujące słowa:

„ Niech ten orzeł biały błyszczy spośród rozlanej krwi za wolność i niepodległość naszej ojczyzny, niech będzie od tej chwili wzorem prawdziwej miłości bliźniego i jedności w pracy nie tylko dla tutejszej szkoły, ale całego naszego powiatu”.

 

Rok 1939

 

„W roku 1939 wybuchła II Wojna Światowa. Jak podaje kronika z dniem 1 września nauka w szkole w Grabiu nie rozpoczęła się. Przez wieś przejeżdżały dniem i nocą furmanki z ludźmi uciekającymi przed Niemcami od Rabki i Zakopanego. Słychać było strzały artyleryjskie. Dnia 3 września w nocy kwaterowało w szkole wojsko polskie. Dnia 4 września przez Grabie przejeżdżała artyleria polska, równocześnie przelatywały nisko niemieckie samoloty patrolujące. Dnia 5 września nadciągnęły czołgami i autami pierwsze oddziały wojska niemieckiego. Przez kilka dni trwał przemarsz armii niemieckiej. Wojska niemieckie zakwaterowały się w całej szkole. Żołnierze wyłamali zamki, częściowo wybili szyby, zniszczyli mapy Polski i emblematy narodowe”.

 

Z dniem 1 października 1939 roku nauczyciele rozpoczęli tajne nauczanie.

 

W styczniu 1945 roku przez Grabie przemaszerowały wojska niemieckie i armia radziecka. W szkole przez kilka dni mieścił się szpital rosyjski. Zniszczone zostały wszystkie akta i pomoce naukowe, a dokonały tego kwaterujące wojska rosyjskie.

 

Wstrząsającym wydarzeniem z okresu II wojny światowej, była egzekucja dokonana przez Niemców w odwecie za śmierć niemieckiego oficera, który wpadł w zasadzkę partyzantów w Wieruszycach. Zemsta była okrutna, Niemcy spalili czterdziestu więźniów w stodołach dworskich w pobliskich Żerosławicach.

Grzebaniem zamordowanych zajmował się między innymi pan Leon Dziedzic, żołnierz Armii Krajowej, artysta – rzeźbiarz, absolwent naszej szkoły, który ten wstrząsający obraz na zawsze zachował w swej pamięci i utrwalił go na szkicach.

 

Rok 1945

 

Zakończyła się wojna. Szkoła została przeorganizowana z I stopnia na szkołę II stopnia. Ostatnią klasą była klasa V. Z powodu niskiego stanu wiedzy jaki był wynikiem nauczania   w czasie wojny nie zorganizowano klasy VI. Naukę utrudniał w dużym stopniu brak podręczników i pomocy naukowych oraz brak funduszy na zakup nowych.

Takie warunki pracy i nauki towarzyszyły nauczycielom i uczniom naszej szkoły jeszcze przez wiele lat po wojnie.

Dla przezwyciężenia trudnej sytuacji, uczniowie wraz z wychowawcami organizowali zbiórki książek wśród mieszkańców Grabia i Kępanowa, przygotowywali przedstawienia z których dochód przeznaczano na książki do zniszczonej w czasie wojny biblioteki. Ze składek dzieci  i nauczycieli kupowano książki, mapy geograficzne, podstawowy sprzęt sportowy.

 

Lata 1949- 1968

 

Przez kolejne prawie 20 lat, wysiłki mieszkańców, nauczycieli i uczniów koncentrowały się na ustawicznych remontach. Własnymi siłami starano się dostosować warunki lokalowe szkoły do rosnącej liczby uczniów, oraz kolejnych etapów reformy szkolnictwa.

Nauczyciele podjęli również walkę z analfabetyzmem. W roku 1949 zorganizowano kurs, w którym wzięli udział mieszkańcy w wieku od 16 do 50 roku życia. Jak podaje kronika wszyscy uczestnicy zdali egzamin z wynikiem pozytywnym, a tym samym analfabetyzm na tym terenie został zlikwidowany.

 

Lata 1968 – 1969

 

Pod koniec lat 60 – tych naszą szkołę dwukrotnie odwiedziła ekipa polskiego radia, w celu nagrania audycji dla polonii amerykańskiej. Wielu mieszkańców opowiadało o zmianach jakie zaszły w Grabiu i Kępanowie po II wojnie światowej, nagrano również śpiewane dawniej piosenki, wykonane przez młodzież szkoły podstawowej.

 

Rok 1969

 

Budynek starej szkoły był w coraz gorszym stanie, dlatego też 14 maja 1969 roku podjęto decyzję o rozbiórce starego budynku i rozpoczęciu budowy nowego obiektu. Rok szkolny ze względu na podjęte prace, zakończył się dość nietypowo bo 14 VI.

 

Przez kolejne dwa lata nauka odbywała się w salach Domu Ludowego. Wreszcie 16 grudnia 1970 roku oddano do użytku nowy budynek. Po feriach zimowych, uczniowie rozpoczęli zajęcia w nowej, pięknej szkole.

 

Rok 1971

 

20 maja 1971 roku szkoła otrzymała akt nadania imienia. 36 lat temu Mikołaj Kopernik został patronem naszej szkoły i jest nim po dzień dzisiejszy.

 

Rok 1973

 

Rok 1973 był rokiem nauki polskiej. Dominującym wydarzeniem w naszej szkole  były obchody 500- setnej rocznicy urodzin Mikołaja Kopernika.

19 lutego w czasie uroczystej akademii, miało miejsce odsłonięcie tablicy pamiątkowej poświęconej Mikołajowi Kopernikowi. Fundatorem i wykonawcą tablicy oraz popiersia wielkiego astronoma, był artysta plastyk pan Leon Dziedzic.

 

Rok 1981

 

13 grudnia 1981 roku miało miejsce uroczyste oddanie szkoły  w służbę Bogu i Matce Najświętszej. Aktu oddania dokonali rodzice, a pamiątkowa tablica znajdująca się w naszej szkole, przypomina o tym wydarzeniu.

 

Rok 1998

 

Informacje o klęskach żywiołowych, a szczególnie o powodziach, bardzo często pojawiają się na kartach kroniki naszej szkoły. Wielokrotnie w czasie jej długiej historii, żywioł jakim jest woda, dokonywał zniszczeń. Nierzadko nasza szkoła była schronieniem dla mieszkańców, których powódź pozostawiła bez dachu nad głową.

W czasie ostatniej powodzi w 1997 roku, woda nie oszczędziła także naszej szkoły.

Przystąpiono do prac remontowych, które były możliwe dzięki funduszom Unii Europejskiej.

21 września 1998 roku odbyło się uroczyste przekazanie do użytku wyremontowanego budynku.

 

 

 

 

Zegar

Kalendarium

Rok wcześniej Miesiąc wcześniej
Luty 2020
Miesiąc później Rok później
Pon Wt Śr Czw Pt Sb Nie
27 28 29 30 31 1 2
3 4 5 6 7 8 9
10 11 12 13 14 15 16
17 18 19 20 21 22 23
24 25 26 27 28 29 1

Imieniny